Ontologiczne i epistemologiczne implikacje zanegowania zasad bytu i myślenia we współczesnym obrazie światac

Autor

DOI:

https://doi.org/10.15290/std.2022.08.04

Słowa kluczowe:

arche, zasady bytu i myślenia, obraz świata, esencjalizm, antyesencjalizm

Abstrakt

One of the significant factors enabling the development of sciences was the conceptualization of fundamental principles of being and thinking, which was already achieved in ancient times. The principles of identity, non-contradiction, excluded middle, and causality became the foundations of emerging natural sciences in the 17th century. Simultaneously, in modern philosophy, they became the subject of critical analysis, resulting in their gradual rejection. Consequently, the concepts of being and knowledge were deprived of last-ing foundations. This made it impossible to meaningfully legitimize concepts such as truth, goodness, and beauty. As a result, skepticism and relativism destabilize the contemporary worldview. If we aim for a stable worldview, we should treat the principles of being and thinking as rules for verifying and falsifying our beliefs.

Biogram autora

  • Adam Matan - Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne w Białymstoku

    ks. ADAM MATAN – duchowny Archidiecezji Białostockiej. Wykładowca filozofii w Archidiecezjalnym Wyższym Seminarium Duchownym i Instytucie Teologicznym w Białymstoku. Ukończył studia na Wydziałach Teologii i Filozofii UKSW w Warsza-wie. Zainteresowania naukowe: filozofia przyrody, filozofia nauki, filozofia informacji, metafizyka, epistemologia. Działalność pozanaukowa: asystent kościelny Klubu Inte-ligencji Katolickiej w Białymstoku.

Bibliografia

Abel G., Świat jako znak i interpretacja, tłum. W. Małecki, Warszawa 2014.

Arystoteles, Analityki Pierwsze, [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 1, tłum. K. Leśniak, Warszawa 1990.

Arystoteles, Metafizyka, tłum. K. Leśniak, Warszawa 1983.

Bronk A., Fundamentalizm i anty fundamentalizm, [w:] Filozofować dziś. Z badań nad filozofią najnowszą, (red.) A. Bronk, Lublin 1995.

Copleston F., Historia filozofii, t. 5, tłum. J. Pasek, Warszawa 1997.

Ferber R., Podstawowe pojęcia filozoficzne, cz. I, tłum. M. Frankiewicz, Kraków 2008.

Feser E., Scholastic Metaphysics. A Contemporary Introduction, Editiones scholasticae 2014

Heller M., Teologia i wszechświat, Tarnów 2009.

Hume D., Badania dotyczące rozumy ludzkiego, tłum. D. Misztal, T. Sieczkowski, Kraków 2006.

Krąpiec M. A., Realizm ludzkiego poznania, Poznań 1959.

Kuhn T., Struktura rewolucji naukowych, tłum. H. Ostromęcka, Warszawa 2001.

Leibniz G. W., Monadologia, tłum. S. Cichowicz, Warszawa 1969, s. 304.

Legutko R., Filozofia presokratyków. Od Talesa do Demokryta, Kraków 2020.

Legutko R., Sokrates, Poznań 2013.

Lemańska A., Kilka uwag o współczesnych obrazach świata, [w:] Filozoficzne i na-ukowo przyrodnicze elementy obrazu świata, (red.) A. Latawiec, A. Lemańska, Warszawa 1998

Lewis C. S., Odrzucony obraz. Wprowadzenie do literatury średniowiecznej i renesan-sowej, tłum. W. Ostrowski, Kraków 2008.

Leśniak K., Platon, Warszawa 1968.

Maryniarczyk A., Zasady pierwsze, [w:] Powszechna encyklopedia filozofii, t. 9, Lublin 2008.

Świeżawski S., Byt. Zagadnienia metafizyki tomistycznej, Lubin 1948.

Tempczyk M., Ontologiczne implikacje teorii chaosu, [w:] Filozoficzne i naukowo przy-rodnicze elementy obrazu świata, (red.) A. Latawiec, A. Lemańska, Warszawa 1998.

Pobrania

Opublikowane

2024-04-16

Jak cytować

Matan, A. (2024). Ontologiczne i epistemologiczne implikacje zanegowania zasad bytu i myślenia we współczesnym obrazie światac. Studia Teologii Dogmatycznej, 8, 48-64. https://doi.org/10.15290/std.2022.08.04